Jordanki w Toruniu

Krótko
Jordanki to park w centrum Torunia, na Chełmińskim Przedmieściu, tuż za dawną Bramą Chełmińską. Zieleń powstała tu w latach 50. XX wieku, a od 2015 roku miejsce wyznacza Centrum Kulturalno-Kongresowe. Przychodzi się tu na spacer, pod pomnik Jana Pawła II i na wydarzenia.
Co tu jest
Według Wikipedii Jordanki to kwartał między al. Solidarności, ul. Wały gen. Sikorskiego, al. Jana Pawła II i ul. Czerwoną Drogą. Dominuje w nim park. Nazwa nawiązuje do ogrodów jordanowskich z przełomu XIX i XX wieku i utrwaliła się około połowy XX wieku.
W parku stoi pomnik papieża, odsłonięty w 2007 roku. Przed Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki leży plac, któremu 15 grudnia 2016 roku nadano imię Grzegorza Ciechowskiego.
Historia miejsca
Teren ma burzliwą historię: od rzemieślniczego przedpola murów po obóz przejściowy. Od drugiej połowy XIII wieku leżał poza murami Starego i Nowego Miasta. Osiedlali się tu rzemieślnicy, których zajęcia groziły pożarem lub zanieczyszczeniem: kowale, piekarze, smolarze. Mieszkali tu też rolnicy i sadownicy. W 1629 roku zabudowę spalono, by utrudnić marsz wojsk szwedzkich. W latach 40. XVII wieku wzniesiono nowe fortyfikacje z półkolistymi wałami i fosą.
W XIX wieku, po zniszczeniach z czasów wojen napoleońskich, powstały tu zakłady produkujące wosk i miód. Władze pruskie ograniczały zabudowę przy pasie fortyfikacji, a przepisy złagodzono dopiero w 1829 roku. Na początku XX wieku zlikwidowano pozostałości umocnień, zniwelowano część wałów i zabudowano fosę. Pojawił się szeroki pas zieleni, a wokół niego Teatr Horzycy, Colegium Maius i Urząd Miasta. W 1928 roku Franciszek Krzywda-Polkowski zaproponował, by wybudować tu stadion.
W czasie wojny Niemcy planowali tu operę, ale w 1943 roku, gdy zapełniło się więzienie przy ul. Piekary, założyli obóz przejściowy. Przetrzymywano w nim Polaków, Czechów i Niemców, a część osadzonych trafiła do Stutthofu, Auschwitz-Birkenau i więzienia w Sztumie. Obóz przejęła w 1945 roku Armia Czerwona. Działał do 1946 roku.
Potem powstał klub Start-Wisła. W 1956 roku zbudowano sześć kortów, później dwa kolejne, a w 1966 roku basen i pawilon sportowy. Do lat 80. Jordanki cieszyły się dużą popularnością torunian. Potem basen zlikwidowano, a obiekty podupadły. Po wybudowaniu Centralnego Ośrodka Sportowego przy ul. Bema Jordanki straciły sportowy charakter i zaczęto je przekształcać w centrum kulturalne.
Prace archeologiczne w latach 2010–2012 pozwoliły odtworzyć przebieg dawnych fortyfikacji. Znaleziono m.in. monety z czasów Jana II Kazimierza, ołowiane plomby i fragmenty ceramiki.
Jak dojść i gdzie sprawdzić szczegóły
Jordanki leżą tuż za dawną Bramą Chełmińską, więc najprościej dojść tu pieszo od strony Starego Miasta. Rozkład wydarzeń i godziny otwarcia sprawdzisz na stronie Centrum Kulturalno-Kongresowego Jordanki, a dojazd komunikacją miejską w rozkładzie przewoźnika miejskiego. Po spacerze można zajrzeć do Bazyliki Katedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu.
Kiedy warto przyjść
Na historię Jordanek najlepiej przeznaczyć spacer od pomnika Jana Pawła II do placu Ciechowskiego. Do dłuższego spaceru po centrum pasują Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu i Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu. Inny park w mieście opisujemy w tekście o Dolinie Marzeń w Toruniu.
Fot. Mateuszgdynia, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons